Quy Trình Vận Hành & Hướng Dẫn Sử Dụng Tủ Hút Khí Độc Phòng Thí Nghiệm An Toàn
Tủ hút khí độc Fume Hood là thiết bị bảo hộ kỹ thuật bắt buộc phải có trong các phòng thí nghiệm phân tích hóa lý, sinh học phân tử, vi sinh và nuôi cấy mô. Thiết bị này đảm nhiệm vai trò kiểm soát, thu gom và xử lý các luồng hơi độc hại, dung môi bay hơi hoặc bụi mịn phát sinh trong quá trình thử nghiệm, giúp bảo vệ trực tiếp người thao tác và giữ an toàn cho môi trường xung quanh.
Để thiết bị hoạt động tối ưu và triệt tiêu nguy cơ rò rỉ hóa chất, kỹ thuật viên cần nắm vững quy trình vận hành cũng như các quy tắc an toàn dưới đây.
Cùng Lâm Nguyễn tìm hiểu quy trình vận hành Tủ Hút Khí Độc
1. Cấu Tạo Và Vị Trí Các Bộ Phận Điều Khiển
Trước khi bắt đầu vận hành, người dùng cần nhận biết rõ hệ thống điều khiển được bố trí trực tiếp trên mặt trước của tủ:
Mặt trước bên phải:
Công tắc đèn LED chiếu sáng: Dạng công tắc bật/tắt (On/Off) để cung cấp ánh sáng rõ ràng cho toàn bộ khoang thao tác.
Cụm nút điều khiển quạt hút: Thiết kế nút bấm chuyên dụng:
Nút màu Xanh: Nhấn để BẬT (ON) hệ thống motor quạt hút.
Nút màu Đỏ: Nhấn để TẮT (OFF) hệ thống motor quạt hút.
Mặt trước tủ hút khí độc
Mặt trước bên trái:
Cụm ổ cắm điện nguồn 220V: Bố trí 2 ổ cắm đôi 3 chấu có nắp che an toàn bên ngoài khoang hút, dùng để cấp nguồn cho các thiết bị phụ trợ (như máy khuấy từ, bếp gia nhiệt, máy ly tâm).
Cửa trượt kính : Kính cường lực chuyên dụng có thể kéo nâng hạ theo phương thẳng đứng hoặc trượt ngang, giúp chắn hơi độc bắn tóe và điều tiết lưu lượng dòng khí hút.
2. Quy Trình Vận Hành Tủ Hút Khí Độc Chuẩn Xác
Bước 1: Chuẩn bị và kiểm tra trước thao tác
Quan sát tổng thể tình trạng thiết bị, đảm bảo không có vật cản tại các khe thoát khí phía sau và đáy tủ.
Dùng khăn chuyên dụng lau sạch bụi bẩn hoặc cặn hóa chất đọng trên mặt bàn làm việc.
Dọn dẹp toàn bộ các vật liệu nhẹ như giấy lau, bao bì ni-lông, găng tay vụn ra khỏi khoang thao tác để tránh việc motor quạt hút kéo các vật này vào đường ống gây tắc nghẽn hoặc cháy động cơ.
Bước 2: Khởi động thiết bị
Nhấn nút màu Xanh để bật quạt hút hoạt động trước khi làm việc từ 3 đến 5 phút nhằm tạo luồng khí ổn định và quét sạch khí tù đọng bên trong khoang.
Bật công tắc đèn để chiếu sáng buồng làm việc.
Việc sử dụng tủ hút cần tuân theo quy trình 4 bước tuần tự để đảm bảo hiệu suất khí động lực học
Bước 3: Tiến hành thí nghiệm
Đặt tất cả dụng cụ, hóa chất, dung môi vào sâu bên trong khoang thao tác.
Kéo cửa trượt xuống vị trí an toàn theo vạch định sẵn của nhà sản xuất (thường dưới mức mở tối đa và ngang tầm bảo vệ ngực/mặt).
Thực hiện các thao tác pha chế, gia nhiệt hoặc phân tích mẫu.
Bước 4: Kết thúc và tắt thiết bị
Đậy kín tất cả các bình chứa hóa chất sau khi sử dụng xong.
Để quạt hút chạy tiếp tục trong khoảng 3 – 5 phút để hút sạch toàn bộ hơi dư còn sót lại trong buồng tủ và đường ống dẫn.
Nhấn nút màu Đỏ để tắt quạt hút, sau đó tắt công tắc đèn LED.
Thu dọn dụng cụ, lau sạch bề mặt làm việc bằng dung dịch vệ sinh chuyên dụng và hạ cửa trượt đóng kín.
3. Các Nguyên Tắc An Toàn Cốt Lõi Khi Thao Tác
Nguyên tắc khoảng cách 15cm (6 inch): Luôn bố trí hóa chất và thực hiện thao tác sâu vào bên trong, cách mép ngoài cửa tủ tối thiểu 15cm (6 inch) để ngăn luồng xoáy không khí kéo hơi độc phát tán ngược ra ngoài.
Điều chỉnh độ cao cửa kính hợp lý: Trong suốt quá trình làm việc, luôn giữ cửa kính ở mức thấp nhất có thể. Cửa kính càng mở thấp thì vận tốc khí qua mặt hút càng mạnh và mức độ che chắn cho người thao tác càng cao.
Không biến tủ thành nơi lưu trữ hóa chất: Không để quá nhiều chai lọ hóa chất tồn dư trong khoang tủ vì sẽ cản trở dòng chảy khí đối lưu và tăng nguy cơ phản ứng chéo gây cháy nổ.
Tuyệt đối không cấp nguồn điện bên trong buồng: Không tự ý kéo dây cắm điện hoặc để phích cắm phát sinh tia lửa điện bên trong khoang làm việc chứa hóa chất dễ bay hơi. Mọi nguồn cắm phải nằm ngoài tủ.
Sử dụng đúng mục đích thiết kế: Tủ hút khí độc thông thường chuyên dùng để hút hơi dung môi, axit, bazơ và khí thải mẫu thí nghiệm. Không dùng thay thế cho tủ an toàn sinh học (cho mẫu vi sinh sống nguy cấp) trừ khi tủ có gắn màng lọc chuyên biệt tương ứng.
Tránh di chuyển nhanh phía trước tủ: Không đi lại quá nhanh hoặc thực hiện các cử động mạnh ngay trước mặt tủ khi cửa đang mở, vì sự nhiễu động không khí dễ làm thoát khí độc ra phòng.
4. Lịch Bảo Dưỡng Và Kiểm Định Định Kỳ
Để duy trì độ bền thiết bị và đảm bảo an toàn tuyệt đối theo tiêu chuẩn kiểm định:
Bảo dưỡng quạt hút: Thực hiện định kỳ 06 tháng/lần (kiểm tra độ rung, tra dầu động cơ, kiểm tra dây curoa và độ mòn cánh quạt do ăn mòn hóa chất).
Đo kiểm lưu lượng và tốc độ gió: Thực hiện định kỳ 12 tháng/lần bằng máy đo vận tốc gió chuyên dụng để đảm bảo tốc độ gió qua mặt cửa luôn đạt tiêu chuẩn an toàn (thường dao động từ 0.3 m/s đến 0.5 m/s tùy loại tủ).
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT & XÂY DỰNG LÂM NGUYỄN
Hotline: 0908 665 722
Email: lamnguyen@lamnguyenenvitech.com
Địa chỉ: Số 059 tổ 2, Khu Phố Tân An, Phường Tân Vĩnh Hiệp, TP. Hồ Chí Minh
